น้ำมันดิบลงแรง ทำไมหน้าปั๊มยังไม่ลด — 1 ลิตรมีอะไรบ้าง

น้ำมันดิบเบรนต์ร่วง 7.6% ไปปิดที่ 104.77 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลเมื่อ 2 พ.ย. (NBC News) แต่ราคาหน้าปั๊มไทยยังเป็นราคาที่มีผลตั้งแต่ 29 ต.ค. คำตอบอยู่ในตาราง "โครงสร้างราคาน้ำมัน" ที่ สนพ. และสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) เผยแพร่เป็นประจำ เงินที่เราจ่ายต่อลิตรแบ่งเป็นหลายก้อน และตามโครงสร้างรอบนี้ ส่วนที่ราคาเนื้อน้ำมันเบนซินลดลงถูกแทนที่ด้วยเงินส่งเข้ากองทุนน้ำมันที่เพิ่มขึ้นใกล้เคียงกัน ส่วนดีเซลเป็นการลดเงินชดเชยจากกองทุน

เกิดอะไรขึ้น

• ราคาหน้าปั๊ม ปตท. ที่มีผล 29 ต.ค. 05:00 น. ยังไม่เปลี่ยนตามฐานข้อมูล สนพ.: แก๊สโซฮอล์ 95 ลิตรละ 41.54 บาท ดีเซล B7 42.54 บาท E20 และ B20 ลิตรละ 33.50 บาท
• ในโครงสร้างราคาของ สนพ. วันที่ 2 พ.ย. ราคาเนื้อน้ำมัน (ราคา ณ โรงกลั่น) ของแก๊สโซฮอล์ 95 อยู่ที่ 27.65 บาทต่อลิตร ลดเหลือ 26.18 บาทในโครงสร้างวันที่ 3 พ.ย. และ 25.06 บาทในโครงสร้างวันที่ 4 พ.ย. ของ สกนช. รวม 2 วันลดลง 2.58 บาท ช่วงนี้ กบน. ปรับอัตรากองทุน 2 ครั้ง คือประกาศวันที่ 2 พ.ย. (มีผล 3 พ.ย.) และวันที่ 3 พ.ย. (ฉบับที่ 184/2569 มีผล 4 พ.ย.)
• ในช่วงเดียวกัน เงินที่ผู้ค้าต้องส่งเข้ากองทุนน้ำมันสำหรับแก๊สโซฮอล์ 95 เพิ่มจาก 0.35 เป็น 1.82 บาท (3 พ.ย.) และ 2.93 บาทต่อลิตร (4 พ.ย.) รวมเพิ่มขึ้น 2.58 บาท เท่ากับส่วนที่ราคาเนื้อน้ำมันลดลงเมื่อปัดเศษ E20 ก็เป็นแบบเดียวกัน ราคาเนื้อน้ำมันลดลง 2.30 บาท และเงินส่งเข้ากองทุนเพิ่มขึ้น 2.30 บาท (จาก 0.22 เป็น 2.52)
• ดีเซล B7 ราคาเนื้อน้ำมันลดลงน้อยกว่า คือ 0.43 บาท (36.01 → 35.58) ช่วงเดียวกัน เงินชดเชยดีเซลจากกองทุนลดลงจาก 3.90 เป็น 3.76 (3 พ.ย.) และ 3.49 บาทต่อลิตร (4 พ.ย.)

ราคา 1 ลิตรประกอบด้วยอะไรบ้าง

ตัวเลขตามโครงสร้างราคา กทม. ณ 4 พ.ย. 2569 ของ สกนช. (บาทต่อลิตร ปัดเศษ):

(ผลรวมในตารางอาจคลาด 0.01 บาทจากการปัดเศษ)

• ราคาเนื้อน้ำมัน คือราคาน้ำมันสำเร็จรูปบวกเอทานอลหรือไบโอดีเซลตามสัดส่วนที่ผสม สนพ. ระบุว่าเป็นตัวเลขที่คำนวณตามหลักเกณฑ์ของ กบง. ไม่ใช่ต้นทุนจริงของผู้ค้า
• ภาษีรวม (สรรพสามิต เทศบาล และ VAT) ของแก๊สโซฮอล์ 95 ราว 10.14 บาทต่อลิตร ดีเซล B7 ราว 10.40 บาท ส่วน E20 ราว 2.59 บาทต่อลิตร เพราะได้ลดภาษีสรรพสามิต (28 ต.ค. 69–27 ม.ค. 70)
• ค่าการตลาด คือค่าใช้จ่ายและผลตอบแทนของผู้ค้าและปั๊ม สนพ. บอกว่ามิใช่กำไรทั้งหมด
• ส่วนลด 2 บาท ของดีเซลคือมาตรการลดราคาหน้าโรงกลั่นเดือน พ.ย. ซึ่งลดลงจาก 4 บาทเมื่อเดือน ต.ค. (อ่านข่าว)

ทำไมน้ำมันดิบลง แต่ปั๊มไม่ลดตาม

1. ไทยอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปตลาดสิงคโปร์ ไม่ได้อิงน้ำมันดิบโดยตรง คำถามที่พบบ่อยของ สนพ. อธิบายว่าตลาดสิงคโปร์เป็นตลาดส่งออกใหญ่ที่สุดในเอเชียและอยู่ใกล้ไทย จึงสะท้อนต้นทุนนำเข้าที่ต่ำที่สุด อินโฟเควสท์ (7 เม.ย. 69) อธิบายเพิ่มว่าราคา ณ โรงกลั่นบวกค่าขนส่ง ค่าประกันภัย และค่าสูญเสียระหว่างทาง เหมือนนำเข้าจากสิงคโปร์ ราคาเบนซินหรือดีเซลที่สิงคโปร์จึงไม่ได้ลดเท่ากับเบรนต์ทุกครั้ง
2. ค่าเงินบาท โครงสร้างของ สนพ. ใช้อัตรา 33.8856 บาทต่อดอลลาร์ในวันที่ 2 พ.ย. และ 33.9422 บาทในวันที่ 3 พ.ย. บาทที่อ่อนลงเล็กน้อย (ราว 0.2%) ทำให้ต้นทุนเป็นเงินบาทลดลงน้อยกว่าที่คิดเป็นดอลลาร์อยู่บ้าง แต่ผลรอบนี้เล็กมากเมื่อเทียบกับปัจจัยอื่น
3. กองทุนน้ำมันเก็บเงินคืนก่อน สกนช. ประมาณว่าฐานะกองทุน ณ 1 พ.ย. ติดลบ 107,203 ล้านบาท (บัญชีน้ำมัน −65,344 ล้าน และ LPG −41,859 ล้าน) ในช่วงที่ต้นทุนลดลง กบน. ประกาศปรับเงินส่งเข้ากองทุนขึ้น 2 ครั้ง (2 และ 3 พ.ย.) ราคาหน้าปั๊มจึงยังไม่เปลี่ยน ประกาศไม่ได้ระบุเหตุผลเป็นการเฉพาะ แต่เกิดขึ้นขณะที่กองทุนยังติดลบ

เกี่ยวกับเรายังไง

คิดจากโครงสร้าง ณ 4 พ.ย. ถ้าเติม 40 ลิตร:

• แก๊สโซฮอล์ 95 จ่าย 1,661.60 บาท เป็นค่าเนื้อน้ำมันราว 1,002.58 บาท ภาษีราว 405.70 บาท เงินเข้ากองทุนน้ำมัน 117.20 บาท และค่าการตลาดราว 134.12 บาท ส่วนที่ราคาเนื้อน้ำมันลดลงตั้งแต่ 2 พ.ย. คิดเป็นราว 103 บาทต่อการเติม 40 ลิตร ขณะที่เงินส่งเข้ากองทุนในโครงสร้างเพิ่มขึ้นราว 103 บาทเช่นกัน (2.58 × 40)
• E20 จ่าย 1,340 บาท ในจำนวนนี้เป็นเงินเข้ากองทุน 100.80 บาท
• ดีเซล B7 จ่าย 1,701.60 บาท ถ้าไม่มีเงินชดเชยจากกองทุน (3.49 บาท × 40 = 139.60 บาท) และส่วนลดหน้าโรงกลั่น (2 บาท × 40 = 80 บาท) ตัวเลขตามโครงสร้างจะสูงกว่านี้

ตัวเลขเหล่านี้เป็นโครงสร้างอ้างอิงของ กทม. ราคาจริงแต่ละปั๊มและแต่ละจังหวัดต่างกันได้

ต้องจับตาอะไรต่อ

• มติ กบน. เรื่องอัตราเงินส่งเข้าหรือชดเชยของกองทุน ซึ่ง สกนช. เผยแพร่ทุกครั้งที่ปรับ (ช่วงนี้เกือบทุกวัน)
• ประกาศราคาของผู้ค้า ปกติมีผล 05:00 น. วันถัดไป
• การเจรจาสหรัฐฯ–อิหร่าน ที่ทำให้ราคาน้ำมันโลกผันผวน (อ่านข่าว)

ข้อมูล ณ วันที่ 4 พ.ย. 2569 เวลา 06:45 น. (เวลาไทย) ตัวเลขโครงสร้างราคาเป็นค่าอ้างอิงของ สนพ./สกนช. (กทม.) ไม่ใช่ราคาที่รัฐกำหนด และเปลี่ยนได้ทุกวัน บทความนี้เพื่อให้ข้อมูล ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน