ครม. อนุมัติค่ารถไฟฟ้า 17–45 บาททุกสาย ตลอดปี 2570 ใช้งบ 5,807 ล้าน

วันอังคารที่ 3 พ.ย. 2569 คณะรัฐมนตรี (ครม.) อนุมัติมาตรการ "ค่าโดยสารร่วม" ของรถไฟฟ้าทุกสายในกรุงเทพฯ และปริมณฑล นั่งข้ามสายกี่สายก็จ่ายสูงสุดไม่เกิน 45 บาทต่อเที่ยว เริ่ม 1 ม.ค. 2570 ไปจนสิ้นปี 2570 ผู้จัดการออนไลน์ กรุงเทพธุรกิจ และ PPTV รายงานตรงกัน

เกิดอะไรขึ้น

• ครม. เห็นชอบตามที่กระทรวงคมนาคมเสนอ นางสาวพลอยทะเล ลักษมีแสงจันทร์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เป็นผู้แถลงเมื่อ 3 พ.ย.
• ค่าแรกเข้า (เงินที่จ่ายตอนเข้าสถานีแรก) ยังเป็นไปตามสัญญาเดิม แต่ไม่เกิน 17 บาท
• ค่าโดยสารสูงสุดไม่เกิน 45 บาทต่อเที่ยว และไม่เก็บค่าแรกเข้าซ้ำเมื่อเปลี่ยนสาย
• ใช้กับรถไฟฟ้าทุกสายในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ตั้งแต่ 1 ม.ค. ถึง 31 ธ.ค. 2570
• งบประมาณราว 5,807 ล้านบาท แบ่งเป็นเงินชดเชยค่าโดยสาร 5,785 ล้านบาท และค่าธรรมเนียมโอนเงินคืนประชาชน 22 ล้านบาท ครม. รับทราบกรอบวงเงินนี้ โดยให้สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) ขอใช้งบกลางปีงบประมาณ 2570 รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น และเป็นหน่วยงานหลักในการจ่ายเงินอุดหนุน
• หน่วยงานที่ร่วมดำเนินการ ได้แก่ กรมการขนส่งทางราง สนข. รฟม. การรถไฟฯ กทม. และธนาคารกรุงไทย
• หลังเริ่มใช้ 6 เดือน รฟม. และ กทม. ต้องเก็บข้อมูลจำนวนผู้โดยสารและรายได้จริง เพื่อใช้เจรจาเรื่องแบ่งรายได้กับผู้ให้บริการเดินรถ แล้วรายงาน ครม. อีกครั้ง

ทำไมถึงเป็นแบบนี้

รัฐบาลเรียกมาตรการนี้ว่า "ลดภาระค่าครองชีพ" ปัญหาเดิมคือรถไฟฟ้าแต่ละสายมีผู้ให้บริการต่างกัน คนที่ต้องต่อหลายสายจึงต้องจ่ายค่าแรกเข้าหลายรอบ ทำให้ค่าเดินทางต่อเที่ยวสูงขึ้น (โพสต์ทูเดย์ 13 ต.ค.) มาตรการนี้ไม่ได้แก้สัญญาสัมปทานเดิม แต่ให้รัฐจ่ายส่วนต่างแทน จึงต้องใช้งบประมาณชดเชย

รับเงินส่วนต่างอย่างไร

ข่าวมติ ครม. วันที่ 3 พ.ย. ไม่ได้ลงรายละเอียดวิธีจ่ายเงิน มีเพียงงบ "ค่าธรรมเนียมการโอนเงินคืนให้ประชาชนต่อรายการธุรกรรม" 22 ล้านบาท และให้ สนข. จ่ายเงินอุดหนุน "ตามที่เกิดขึ้นจริง" แต่เมื่อกลาง ต.ค. 2569 โพสต์ทูเดย์ (13 ต.ค.) และ Time Out (14 ต.ค.) รายงานแผนของกระทรวงคมนาคมไว้ตรงกันดังนี้

• ช่วงแรกจ่ายเต็มราคาก่อน แล้วรัฐโอนส่วนต่างคืนทีหลังผ่าน แอปเป๋าตัง ไม่ได้ลดราคาที่ประตูสถานี
• สิทธิ์นี้สำหรับ คนไทยที่ลงทะเบียน และเข้าเงื่อนไขของโครงการ
• กระทรวงคมนาคมกำลังหารือกับธนาคารกรุงไทยเรื่องใช้บัตรเดบิต/เครดิตแบบแตะจ่าย (EMV) และเรื่องบัตรแรบบิท
• ขั้นตอนลงทะเบียน วันเปิดลงทะเบียน และระยะเวลาที่เงินจะเข้าบัญชี ยังไม่ประกาศ

โพสต์ทูเดย์ (13 ต.ค.) ระบุว่าวันที่ 1 ม.ค. 2570 ยังเป็น "เป้าหมาย" ซึ่ง "ต้องขึ้นอยู่กับความพร้อมของระบบและการอนุมัติที่เกี่ยวข้อง" ส่วนข่าวมติ ครม. 3 พ.ย. ระบุเพียงให้หน่วยงานเร่งดำเนินการให้เป็นไปตามแผน

เกี่ยวกับเรายังไง

ตัวอย่างนี้เป็นตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ค่าโดยสารจริงของสายใด

• เพดานค่ารถต่อเดือน ถ้านั่งไป-กลับวันละ 2 เที่ยว ทำงาน 22 วันต่อเดือน (44 เที่ยว) ปี 2570 จ่ายค่ารถไฟฟ้าสุทธิไม่เกิน 45 × 44 = 1,980 บาทต่อเดือน ไม่ว่าจะต่อกี่สาย (ถ้าได้สิทธิ์ตามเงื่อนไขที่จะประกาศ)
• ถ้าตอนนี้จ่ายเที่ยวละ 70 บาท (สมมติ เช่น ต่อ 2–3 สาย) จะได้ส่วนต่างคืนเที่ยวละ 25 บาท หรือราว 25 × 44 = 1,100 บาทต่อเดือน ถ้าเดิมจ่ายไม่ถึง 45 บาทอยู่แล้ว ก็จะไม่ได้ประโยชน์จากเพดานนี้
• ต้องสำรองเงินไว้ก่อน ถ้าระบบเป็นแบบจ่ายเต็มแล้วรับคืนทีหลังตามแผนเดือน ต.ค. ช่วงแรกจะต้องมีเงินจ่ายเต็มราคาไว้ก่อน ตามตัวอย่างข้างบนคือ 70 × 44 = 3,080 บาท ก่อนได้คืน
• เทียบกับขับรถเอง เงิน 1,980 บาท เติมแก๊สโซฮอล์ E20 ได้ราว 59 ลิตร (ราคา ปตท. มีผล 29 ต.ค. ลิตรละ 33.50 บาท ยังไม่เปลี่ยนถึงเย็น 3 พ.ย.) หรือแก๊สโซฮอล์ 95 ได้ราว 48 ลิตร (ลิตรละ 41.54 บาท) ยังไม่รวมค่าที่จอดและค่าทางด่วน

ต้องจับตาอะไรต่อ

• ประกาศวิธีลงทะเบียน เป๋าตังใช้ได้เมื่อไร ใช้บัตรแบบไหนได้บ้าง และเงินคืนเข้าบัญชีกี่วัน
• ระบบพร้อมทัน 1 ม.ค. 2570 หรือไม่ โพสต์ทูเดย์เคยรายงาน (13 ต.ค.) ว่าวันเริ่มขึ้นกับความพร้อมของระบบ
• หลัง 6 เดือนแรก ผลเก็บข้อมูลผู้โดยสารและรายได้ที่จะรายงาน ครม. และความชัดเจนว่าจะต่อมาตรการหลังสิ้นปี 2570 หรือไม่ (มติวันนี้อนุมัติแค่ถึง 31 ธ.ค. 2570)

ข้อมูล ณ วันที่ 3 พ.ย. 2569 เวลา 18:45 น. (เวลาไทย) รายละเอียดการลงทะเบียนและรับเงินคืนอาจเปลี่ยนตามประกาศทางการ บทความนี้เพื่อให้ข้อมูล ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน